Kinderen

Voeding

Voeding is essentieel voor de groei, ontwikkeling en gezondheid van kinderen. Sommige kinderen hebben moeite met eten of drinken, bijvoorbeeld door sensorische gevoeligheid, spierzwakte, slikproblemen of angst. Voedingsproblemen kunnen leiden tot een tekort aan voedingsstoffen, groeiachterstand of stress tijdens de maaltijd. Vroege signalering en ondersteuning zijn daarom belangrijk.

In dit overzicht bespreken we waarom kinderen voedsel kunnen weigeren en/of zich kunnen verslikken in hun eten of drinken. Ook beschrijven we hoe een logopedist hierbij ondersteuning kan bieden. Lees hier meer over slikken bij afwijkend mondgedrag.

Wanneer moet je je zorgen maken?

• Het kind eet nauwelijks of weigert regelmatig voeding.
• Er is sprake van te weinig gewichtstoename of groeivertraging ten opzichte van de eigen groeicurve.
• Verslikken, hoesten of kokhalzen tijdens het eten of drinken.
• Angst of stress bij maaltijden, huilen of wegduwen van voedsel.
• Voorkeur voor zeer beperkt voedsel of specifieke texturen.

Bij aanhoudende problemen is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts of een gespecialiseerde kinderarts.

Voedsel weigeren

Voedselweigering kan verschillende oorzaken hebben: 

• Sensorische gevoeligheid: het kind vindt bepaalde smaken, geuren of texturen onaangenaam.
• Gedragsmatig: negatieve ervaringen aan tafel kunnen leiden tot weigering.
• Medisch: pijn bij kauwen of slikken, of een onderliggend probleem in de mond, keel of maag.

Een gestructureerde aanpak en kleine stapjes kunnen helpen het kind vertrouwd te maken met nieuw of moeilijk voedsel.

Verslikken en trauma

Verslikken komt vaak voor bij kinderen met slikproblemen. Risico’s zijn:

• Zich verslikken in voedsel of drinken, wat kan leiden tot longontsteking.
• Angst of trauma rond eten, waardoor het kind nog minder gaat eten.
• Vermijding van bepaalde texturen of maaltijden.

Het is belangrijk om een veilige eetomgeving te creëren en aandacht te besteden aan de juiste eethouding en kauw- en sliktechniek.

Werkwijze van de logopedist bij voedingsproblemen bij kinderen

1. Intakegesprek met ouders (en kind)
   De logopedist bespreekt de voedingsproblemen, zoals voedselweigering, selectief eten, moeite met kauwen of slikken, en vraagt naar de medische voorgeschiedenis en dagelijkse eetgewoonten.
2. Observatie van eetgedrag
   De logopedist kijkt hoe het kind kauwt, slikt, reageert op verschillende smaken en texturen, en hoe het omgaat met bestek en bord.
3. Onderzoek van mond, lippen, tong en kaak
   Er wordt gelet op de bewegingen van mond, tong en kaak tijdens eten en drinken, en of er spanning of pijn aanwezig is.
4. Analyse van slik- en kauwpatroon
   De logopedist observeert hoe het kind voedsel hanteert in de mond, kauwt, slikt en ademt tijdens eten en drinken.
5. Uitleg van bevindingen
   De logopedist legt uit wat de oorzaak kan zijn van de voedingsproblemen, zoals sensorische gevoeligheid, mondmotorische problemen of angst bij eten.
6. Behandelplan op maat
   Er worden duidelijke en haalbare doelen opgesteld, afgestemd op de leeftijd, mogelijkheden en voorkeuren van het kind.
7. Oefeningen en therapie
   Het kind oefent samen met de logopedist met kauwen, slikken en het verkennen van nieuwe smaken en structuren, vaak op een speelse en positieve manier.
8. Advies voor thuis en op school
   Ouders en leerkrachten krijgen tips om het eten te ondersteunen, zoals rust, positieve stimulatie, kleine porties en geduld, zodat eten veilig en plezierig blijft.
9. Evaluatie en samenwerking
   De voortgang wordt regelmatig gevolgd, en indien nodig werkt de logopedist samen met een diëtist, KNO-arts of kinderarts.