Baby's

Vroege communicatieve ontwikkeling

Communicatie begint al lang voordat een kind zijn eerste woordjes spreekt. Vanaf de geboorte laat een baby met lichaamstaal, geluidjes en oogcontact merken wat het nodig heeft. Deze vroege, non-verbale signalen vormen de basis voor de latere taalontwikkeling. Soms blijft deze ontwikkeling achter: een baby maakt weinig contact, brabbelt nauwelijks of reageert niet op zijn omgeving. Een logopedist kan in zo’n geval helpen om de interactie en communicatie op gang te brengen. Door ouders te ondersteunen en eenvoudige strategieën aan te reiken, wordt de taalontwikkeling op een natuurlijke manier gestimuleerd — passend bij de leeftijd en mogelijkheden van het kind.

In dit overzicht leggen we uit wat de non-verbale en verbale ontwikkeling bij baby’s inhoudt. Ook beschrijven we hoe een logopedist ondersteuning kan bieden wanneer deze ontwikkeling vertraagd is of anders verloopt.

Wanneer moet je je zorgen maken?

0 – 6 maanden: Let op als je kind:

• Weinig reageert op geluiden of je stem niet lijkt te herkennen.
• Weinig oogcontact maakt of niet glimlacht als je tegen hem of haar praat.
• Geen plezier lijkt te hebben in gezichten of stemgeluiden.
• Niet brabbelt of nauwelijks geluidjes maakt.
• Moeilijk troostbaar is of weinig contact zoekt met anderen.

6 – 12 maanden: Let op als je kind:

• Niet reageert op zijn of haar naam.
• Geen interesse toont in spelletjes als “kiekeboe” of “klap eens in je handjes”.
• Weinig of geen brabbelgeluiden maakt (zoals “baba”, “mama”, “dada”).
• Niet probeert om te imiteren wat jij zegt of doet.
• Geen gebaren gebruikt, zoals wijzen, zwaaien of “nee” schudden.

Non-verbale ontwikkeling

Al voor een baby begint te praten, communiceert het via: 

• Huilen
• Blikrichting
• Mimiek
• Brabbelen en geluidjes
• Gebaren

Als een baby weinig interactie zoekt, nauwelijks geluidjes maakt of beperkt reageert op anderen, kan er sprake zijn van een vertraagde communicatieve ontwikkeling.

De logopedist stimuleert de interactie tussen ouder en kind en helpt bij het versterken van contact, wederkerigheid en communicatie via lichaamstaal en geluiden.

Verbale ontwikkeling

Taalontwikkeling begint al in het eerste levensjaar. Baby’s leren klanken herkennen, imiteren en betekenis geven aan woorden. Signalen dat de verbale ontwikkeling mogelijk vertraagd is:  

• Weinig of geen brabbelen rond 9 maanden
• Niet reageren op de eigen naam
• Geen eerste woordjes rond 12-15 maanden

De logopedist geeft ouders gerichte handvatten om taalontwikkeling in het dagelijks leven te stimuleren, bijvoorbeeld door samen te spelen, benoemen, herhalen en aan te sluiten bij de belevingswereld van het kind.

Werkwijze van een logopedist bij een kind met zorgen over de vroege communicatieve ontwikkeling

1. Intakegesprek met ouders
   De logopedist bespreekt de zorgen over contact, geluidjes maken en reageren op de omgeving. Ook wordt gevraagd naar de ontwikkeling en gezondheid van de baby. 
2. Observeren van contact en gedrag
   De logopedist kijkt hoe de baby contact maakt, zoals oogcontact, lachen, geluidjes maken en reageren op stemmen en gezichten.
3. Beoordeling van luisteren en reageren
   Er wordt gekeken hoe de baby reageert op geluiden en spraak, zoals schrikken, omkijken of rustig worden bij een stem.
4. Spel- en interactiemomenten
   De logopedist observeert hoe de baby speelt en samen met ouders contact maakt, bijvoorbeeld tijdens praten, zingen of spelen.
5. Uitleg van de bevindingen
   De logopedist legt uit hoe de communicatieve ontwikkeling verloopt en waar eventuele aandachtspunten liggen.
6. Advies aan ouders
   Ouders krijgen eenvoudige tips om de communicatie te stimuleren, zoals veel praten, reageren op geluidjes en samen spelen.
7. Begeleiding en oefenen
   De logopedist begeleidt ouders in het toepassen van de adviezen tijdens dagelijkse momenten.
8. Evaluatie
   Er wordt bekeken of de ontwikkeling vooruitgaat en of verdere begeleiding nodig is.
9. Samenwerking met andere zorgverleners
   Indien nodig wordt samengewerkt met bijvoorbeeld het consultatiebureau, audioloog of kinderarts.